taylor-hernandez-NK-N6coeI5Y-unsplash

Wspólność majątkowa małżeńska, a nabycie rzeczy do majątku osobistego małżonka

W ostatnim wpisie została poruszona kwestia nierównego podziału majątku wspólnego małżonków klik. Kontynuując tematykę spraw majątkowych małżeńskich, wyjaśnimy jaka jest sytuacja majątku nabytego przez jednego z małżonków w trakcie trwania małżeństwa. W tym miejscu rodzi się pytanie: czy majątek ten, będzie stanowił wyłącznie jego własność (majątek osobisty), czy  też wejdzie do majątku wspólnego? Odpowiedź nie jest satysfakcjonująca i brzmi: to zależy.

Zasadą jest, że przedmioty nabyte w trakcie trwania małżeństwa wchodzą do majątku wspólnego małżonków, gdyż zgodnie z art. 31 §  1. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.) ”Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”. Jednakże nie oznacza to, że dzieje się tak w każdym przypadku.

Dla ustalenia czy dany przedmiot będzie stanowił własność jednego z małżonków czy wejdzie do majątku wspólnego, kluczowe jest ustalenie z jakiego majątku zostało sfinansowane jego nabycie.

Z pomocą przychodzi art. 33 k.r.o., który podpowiada, co możemy zaliczyć do majątku osobistego. Zatem, w skład majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej (np. przed zawarciem małżeństwa);
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (np. darczyńca może postanowić, iż przedmiot darowizny ma wejść do majątku wspólnego małżonków);
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków(np. odzież, obuwie itp., radio, suszarka inne przedmioty zwykłego urządzenia domowego);
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (tj. prawa ściśle związane z osobą małżonka np. służebności osobiste, prawa alimentacyjne);
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  •  przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Tym samym należy przyjąć, iż wszelkie przedmioty nabyte przy udziale majątku osobistego małżonka, powinny stanowić własność wyłącznie tego małżonka. Należy jednak mieć na uwadze, zawarty w art. 34 k.r.o., wyjątek, a mianowicie, że przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Nie jest wykluczone, że nabywana rzecz zostanie sfinansowana zarówno ze środków pochodzących z majątku osobistego, jak i wspólnego. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV CSK 521/12, orzekł że „o zaliczeniu nabywanego przedmiotu do majątku wspólnego lub odrębnego powinno decydować porównanie wielkości środków użytych z każdego z tych majątków. W konsekwencji, nabyty przedmiot należy zaliczyć do tego z majątków, z którego pochodzi podstawowa część środków. Jeżeli środki z drugiego majątku są nieznaczne, stanowią nakład rozliczany zgodnie z art. 45 k.r.o., jeżeli natomiast wskazane kryterium nie może znaleźć zastosowania ze względu na brak daleko idącej różnicy między zaangażowanymi środkami, to – w braku odmiennej woli małżonków – nabyty przedmiot wchodzi do każdego z majątków w częściach ułamkowych proporcjonalnych do wysokości zaangażowanych środków. 

Tak więc, w przypadku gdyby przedmiot został nabyty zarówno ze środków pochodzących z majątku osobistego jak i wspólnego, dla ustalenia do którego majątku wchodzi nabyta rzecz, kluczowe znaczenie ma udział środków z danego majątku. I tak w przypadku gdy większość środków pochodziłaby z majątku osobistego małżonka, nabytą rzecz należy przypisać do majątku osobistego tego  małżonka, natomiast gdyby nabycie rzeczy zostało sfinansowane w głównej mierze z majątku wspólnego to znalazłaby się ona  w majątku wspólnym.  Natomiast gdyby wartość zaangażowanych środków była porównywalna, nabyta rzecz wejdzie zarówno do majątku osobistego małżonka jak i majątku wspólnego małżonka, proporcjonalnie do wartości tych środków.
 
Odpowiadając na pytanie postawione we wstępie – jeżeli nabycie rzeczy zostanie sfinansowane ze środków, które wchodzą do majątku osobistego jednego z małżonków bądź przy przeważającym udziale tych środków, to rzecz ta wejdzie do majątku osobistego małżonka, a nie do majątku wspólnego.

 

Podziel się z innymi tym wpisem:

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email