neonbrand-2K_-PG95qlI-unsplash

Zwrot kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy z polisy OC sprawcy wypadku

Ubezpieczyciele nie zawsze dokonują rzetelnej oceny uszkodzeń powstałych w pojeździe co może skutkować zaniżoną wyceną kosztów usunięcia szkody w toku postępowania likwidacyjnego. W takiej sytuacji, podobnie jak w przypadku nieuwzględnienia kosztów najmu pojazdu zastępczego klik, w pierwszej kolejności należy złożyć reklamację od decyzji ubezpieczyciela. Tylko jak wykazać, że przyznana kwota odszkodowania jest niewystarczająca dla przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia? Otóż, jednym z rozwiązań jest skorzystanie z pomocy eksperta posiadającego niezbędną wiedzę techniczną, tj. rzeczoznawcy, w celu wykonania prywatnej opinii (ekspertyzy). Jednakże w tym miejscu rodzi się kolejne pytanie, czy ubezpieczyciel, w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej: OC), zwróci poniesiony koszt wykonania ekspertyzy.
 

Wśród ubezpieczycieli można zaobserwować powszechną praktykę odmowy uzupełnienia kwoty przyznanego odszkodowania z OC sprawcy o koszt ekspertyz wykonanych na własną rękę przez poszkodowanych, którym w toku likwidacji przyznano zaniżoną kwotę odszkodowania. Uzasadnieniem odmowy jest najczęściej brak związku przyczynowego między zdarzeniem drogowym, a kosztem opinii. Natomiast dotychczasowe, stanowisko sądów w sprawie pokrywania z OC sprawcy wypadku roszczeń dotyczących prywatnych ekspertyz, wykonanych na zlecenie  poszkodowanych lub cesjonariuszy, nie było jednolite. Sąd zarówno mógł uznać, iż koszt ekspertyzy był celowy i uzasadniony, jak i podzielić stanowisko ubezpieczyciela o braku związku przyczynowego.

Przedstawiony problem dostrzegł Rzecznik Finansowy, który zwrócił się do Sądu Najwyższego (dalej : SN) z wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie sądów rozbieżności omawianego zagadnienia, stawiając następujące pytania:

  1. Czy w świetle art. 34 ust. 1 w zw. z art. 36 ustawy z dnia 9 lutego 2018 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 361 § 1 i § 2 kc, koszt prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy poniesiony przez poszkodowanego w celu ustalenia wysokości szkody bądź odpowiedzialności ubezpieczyciela w toku postępowania likwidacyjnego (przedsądowego) podlega kompensacie w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych?
  2. Czy analogicznej kompensacie w powyższym zakresie podlega również koszt prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy poniesiony przez cesjonariusza, który nabył od poszkodowanego wierzytelność odszkodowawczą?

W odpowiedzi na ww. pytania Rzecznika Finansowego, Sąd Najwyższy w składzie  7 sędziów w dniu 2 września 2019 r. (sygn. akt: III CZP 99/18), podjął uchwałę, w której wskazał, że Poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania.

Z treści powyższej uchwały wynika, że Sąd Najwyższy, uznał prawo poszkodowanego i cesjonariusza do żądania zrekompensowania z polisy OC sprawcy wypadku także wydatków poniesionych na prywatnie zleconą ekspertyzę techniczną. Jednakże sporządzenie opinii musi być niezbędne do efektywnego dochodzenia roszczenia.

Na dzień sporządzenia wpisu bak jest uzasadnienia cytowanej uchwały SN, zatem jeszcze nie wiadomo co kryje się pod płaszczem niezbędności do efektywnego dochodzenia roszczenia. Na gruncie dotychczasowego orzecznictwa można przyjąć, iż chodzi o sytuacje, w których sporządzenie prywatnej ekspertyzy było uzasadnione z uwagi na zaniżoną wycenę i idącą za tym konieczność weryfikacji poprawność działań podjętych przez ubezpieczyciela, gdyż opierając się jedynie na własnym przekonaniu, poszkodowany ryzykowałby przegraniem procesu i poniesieniem związanych z tym kosztów. Opinia zewnętrznego eksperta może okazać się również niezbędna dla samego ustalenia czy decyzja ubezpieczyciela jest prawidłowa oraz weryfikacji wysokości przysługującego odszkodowania (m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2017 r. sygn. Akt: Sygn. akt I ACa 2464/15).

Analiza rozstrzygnięć sądów powszechnych wskazuje, że sporządzenie prywatnej opinii rzeczoznawcy może zostać uznane za uzasadnione również w odniesieniu do zdarzeń, w których sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia i nie jest możliwe jego ustalenie, gdy ubezpieczyciel nie uznaje odpowiedzialności sprawcy zdarzenia oraz w przypadkach gdy dochodzi do uszkodzenia mienia ruchomego. Żądanie zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej ekspertyzy będzie oczywiście nieuzasadnione, gdy zostanie w niej potwierdzona prawidłowość decyzji ubezpieczyciela.

Odpowiadając na pytanie postawione we wstępie wpisu, zgodnie z najnowszym orzeczeniem Sądu Najwyższego, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych pokrywa koszty sporządzenia przez poszkodowanego prywatnej opinii rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Powyższe dotyczy zarówno poszkodowanych jak i cesjonariuszy skupujących tego rodzaju roszczenia. Z uwagi na konieczność oceny wszystkich okoliczności danej sprawy, warto skontaktować się z profesjonalnym pełnomocnikiem aby ocenić zasadność sporządzenia ekspertyzy jak i wystąpienia na drogę sądową.

Podziel się z innymi tym wpisem:

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email